Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

 

Focus Historia - 26/05/2008

 

Andrzej Gass

安intuchy z dobrego towarzystwa

 

Sprawa Arcybiskupa Paetza, afera pozna雟kich s這wik闚... Nie tylko w XXI wieku poznaniem wstrz御a造 seksualne skandale. Najwi瘯sze zdarzy造 si tam przed wojn. Za fasad uroczysto軼i patriotycznych i ko軼ielnych kry造 si brudy, I to jakie!

 

Zamo積a panna z dobrego domu wysy豉豉 anonimowe listy, szanta簑j帷e szereg os鏏 w Poznaniu - og這si 1 stycznia 1932 r. "Dziennik Pozna雟ki". Pr鏏owa豉 wy逝dzi w sumie 17 tysi璚y z這tych. "Ka盥y ma jakie, cho熲y drobne grzechy na sumieniu, wi璚 za milczenie ch皻nie zap豉ci" - podsumowa豉 gazeta, dodaj帷, 瞠 toczy si 郵edztwo.

Wkr鏒ce gazety pozna雟kie poda造 inicja nazwiska szanta篡stki: "panna L.". Pieni康ze kaza豉 przysy豉 do biura og這sze "Kuriera Pozna雟kiego" jako oferty na has這 "72623", pod kt鏎ym ukaza這 si og這szenie: "Psa ma貫go, czujnego, porz康nego kupi".

Sprawa wysz豉 na jaw, gdy jeden z szanta穎wanych m篹czyzn (adwokat z zawodu) pokaza list 穎nie. Uda豉 si z nim do znajomego ksi璠za - okaza這 si, 瞠 on te dosta taki list. Uradzili, ze trzeba zawiadomi policj. Do w豉dz zg這si這 si jeszcze kilku szanta穎wanych. W biurze og這sze "Kuriera Pozna雟kiego" zasiad policyjny agent. Gdy zjawi豉 si m這da kobieta po oferty nades豉ne pod numer 72623, pracownica biura wylegitymowa豉 j.

Pann L., jak nazywa造 j gazety, wezwano do urz璠u 郵edczego. Okaza這 si, 瞠 we wrze郾iu 1931 roku adwokat Hoppe dosta list gro膨cy ujawnieniem 穎nie znajomo軼i z pann L. Mia da jej 3 tysi帷e z, aby przekaza豉 szanta篡stom. Adwokat spotka si z dziewczyn (by豉 to tzw. bli窺za znajomo嗆) i us造sza, 瞠 otrzyma豉 anonimowy list, w kt鏎ym 膨dano, aby nam闚i豉 mecenasa do zap豉cenia. Adwokat chcia zawiadomi policj, panna L. poradzi豉, by tego nie robi. Telefonicznie zosta豉 powiadomiona, 瞠 w kopertach z odpowiedzi na ofert o piesku znajdzie pieni康ze. Ma je po這篡 w ogrodzie, w miejscu znaku zrobionego kred. W nocy kto puka do okna jej pokoju i "zduszonym g這sem dopytywa si o pieni康ze" - twierdzi豉.

Tajemnica maszynowego pisma

P騧niej panna L. przynios豉 list, w kt鏎ym "szanta篡軼i" grozili jej 鄉ierci, je郵i b璠zie kontaktowa豉 si z policj. Tego samego dnia policja otrzyma豉 list nadany w Warszawie: "Hej szkie造! (policjanci w gwarze wielkopolskiej - przyp. aut.). Dziewczynie dajcie spok鎩! Nic nie zawini豉, bo g逝pia! Nas nie nakryjecie. Szpiclowanie nie ma sensu!".

Policja dosta豉 wiadomo嗆, 瞠 panna Maria Jastrz瑿ska mia豉 kiedy konflikt z pann L., kt鏎 podejrzewa豉 o anonimy z 膨daniem zerwania z narzeczonym. Adres na kopercie listu mia identyczn wad jednej z liter, jaka widnia豉 na anonimie do policji. Okaza這 si, 瞠 sublokator matki panny L. mia maszyn do pisania marki Barr-Morse, kt鏎a podczas jego nieobecno軼i zosta豉 zast徙iona maszyn Underwood. Sublokator us造sza, 瞠 jego maszyna jest w naprawie. Por闚nano teksty napisane na Barr-Morse z szanta穎wymi anonimami. By造 identyczne. Maszyn sublokatora znaleziono u s御iadki.

Us逝gi cia豉

Panna L. na przes逝chaniu u s璠ziego 郵edczego, p豉cz帷, przyzna豉 si do winy. O鈍iadczy豉, 瞠 "gdy listy te pisa豉, znajdowa豉 si w stanie silnego przygn瑿ienia i depresji, i 瞠 wysy趾a list闚 mia豉 na celu skompromitowanie si publiczne, kt鏎e uniemo磧iwi這by jej jakiekolwiek wsp馧篡cie z osobami, do kt鏎ych szczeg鏊nie przywi您a豉 si".

"My nazywamy rzecz po imieniu" - og這si "Tajny Detektyw" 31 stycznia 1932 roku. "G堯wn aktork jest 22-letnia panna (w rzeczywisto軼i mia豉 26 lat - przyp. aut.), nauczycielka, kt鏎ej matka posiada jedn z wi瘯szych kamienic przy pryncypialnej ulicy. To Maria Lewandowska". Na ok豉dce opublikowano jej fotografi, a w tek軼ie zdj璚ie domu, w kt鏎ym mieszka豉 (S這wackiego 12) oraz reprodukcj anonimu: "WPan korzysta z us逝g mego cia豉 za co dobrze zap豉ci" - g這si tekst. Autorka zapewnia豉, 瞠 zachowa to w tajemnicy, je郵i adresat przy郵e 100 z do biura og這sze "Kuriera Pozna雟kiego". Je瞠li nie dostanie pieni璠zy, zawiadomi 穎n lub prze這穎nych. "Przy郵ij kobietce, kt鏎a Ci da豉 tyle rozkoszy, te 100 z, kt鏎e mi s niezb璠ne, aby 篡, a Tobie zagwarantuj spok鎩 na zawsze. Czekam! Czekam g這dna!!!!!!".

Na li軼ie szanta穎wanych byli adwokaci, kupcy, urz璠nicy, in篡nierowie, dyrektorzy i liczni ksi篹a, a w鈔鏚 nich redaktor naczelny tygodnika "Przewodnik Katolicki". W sumie 30 m篹czyzn.

Ojcem szanta篡stki by zmar造 w 1927 roku Zenon Lewandowski, znany w Poznaniu polityk, dzia豉cz prawicowy, dobry katolik, zas逝穎ny powstaniec wielkopolski, wieloletni radny miejski, pose na Sejm Ustawodawczy, cz這wiek walcz帷y o polsko嗆 Warmii i Mazur, organizator osadnictwa w Brazylii.

Gazety informowa造, 瞠 bohaterka afery, oczekuj帷 na proces, pisze "Pami皻nik szanta篡stki". Lewandowska otrzymywa豉 listy z gratulacjami, wyrazami poparcia, pro軸ami o fotografie z autografem, a tak瞠 z "wyznaniami mi這snymi" i "propozycjami ma鹵e雟twa".

Wujek znies豉wiony

Proces rozpocz掖 si 16 marca 1932 roku. "Jestem zupe軟ie niewinna. List闚 szanta穎wych do nikogo nie pisa豉m" - o鈍iadczy豉 Lewandowska. "Oskar穎na przyzna豉 si do tego w 郵edztwie" - zdziwi si s璠zia Cyprian. "Przyzna豉m si, aby nie dosta si do wi瞛ienia" - odpowiedzia豉. Stwierdzi豉, 瞠 ukry造 z matk maszyn do pisania, bo wiedzia造, kto pisa na niej anonimy. Da豉 s這wo honoru, i tego nie zdradzi.

Matka oskar穎nej Janina nie skorzysta豉 z prawa do odmowy zezna. S康 zapyta, czy wie, kto pisa anonimy. "Autorem anonim闚 jest m鎩 zmar造 niedawno brat W這dzimierz Jerzykowski" - wyzna豉 cichym g這sem. "Zeznanie to rzucaj帷e straszne oskar瞠nie na 鈍i皻ej pami璚i 67-letniego Jerzykowskiego, kt鏎y cieszy si og鏊nym powa瘸niem na terenie Poznania, spotyka si z niedowierzaniem audytorium i wywo逝je niezwyk貫 poruszenie oraz liczne komentarze" - oceni "Dziennik Pozna雟ki".

Psychiatrzy powo豉ni przez obro鎍 zapewniali, 瞠 pisanie i wysy豉nie anonim闚 "nie wynika這 z ch璚i zysku, ale by這 efektem chorobliwej wyobra幡i oskar穎nej". Prokurator Hrabyk nazwa Lewandowsk "z陰, przewrotn, zdeprawowan, nie wahaj帷 si kala pami璚i zmar貫go wuja". Za膨da dla niej p馧tora roku wi瞛ienia. Adwokat Hejmowski stwierdzi, i wobec ujawnienia, 瞠 autorem anonim闚 m鏬 by W這dzimierz Jerzykowski, upad豉 przyczyna oskar瞠nia. Gdyby s康 tego nie uzna, prosi, aby przy wyrokowaniu oprze si na opinii psychiatr闚, 瞠 oskar穎na nie dzia豉豉 z ch璚i zysku. Wni鏀 o uniewinnienie. S康 uzna Mari Lewandowsk winn wymuszania pieni璠zy za pomoc anonimowych list闚 i 30 marca 1932 r. skaza j na rok wi瞛ienia.

Erotyczna burza nad miastem

W czasie przerwy w procesie Lewandowskiej, 22 marca 1932 r., jak grom z jasnego nieba uderzy豉 w Pozna nowa afera. Policja zatrzyma豉 czterech znanych i szanowanych obywateli pod zarzutem "dopuszczenia si przez nich czyn闚 niemoralnych z nieletnimi dziewcz皻ami, niemal dzie熤i, rekrutuj帷ymi si z biednych sfer" - doni鏀 "Ilustrowany Kuryer Codzienny".

Komunikat policji "w sprawie aresztowania za czyny niemoralne" og這szony zosta 24 marca 1932 r. Najpierw wymienia cztery kobiety: 25-letnia Ma貪orzata Genslerowa (nie篡j帷a z m篹em matka dw鎩ki dzieci), 51-letnia Maria Hermanowa (matka Genslerowej), 62-letnia Maria Mehringowa (wdowa) oraz 35-letnia Helena Str騜yk闚na (panna, modystka). Genslerowa "uprawia豉 nierz康 zarobkowo i str璚zy豉 ma這letnie dziewczynki do nierz康u". By造 to 13-letnie: Maria Sz. i Izabela T. Hermanowa i Mehringowa "oddawa造 swe mieszkania do uprawiania nierz康u". Mi這郾ikami nieletnich byli: 49-letni "dzia豉cz spo貫czny" Feliks Piekucki, "篡j帷y w rozwodzie"; 48-letni W豉dys豉w Andrzejewski, kupiec, tak瞠 rozwodnik; 61-letni Feliks Hirschberg, w豉軼iciel restauracji, 穎naty, maj帷y dw鎩k dzieci, by造 s璠zia pokoju, dzia豉cz Polskiego Czerwonego Krzy瘸 oraz 58-letni Alfons Pawlicki, kierownik fabryki mebli, "篡j帷y w separacji". U m篹czyzn znaleziono 150 fotografii nagich dziewczynek, tak瞠 w ich towarzystwie...

"IKC" ujawni, 瞠 Feliks Piekucki to podpu趾ownik rezerwy, podczas powstania wielkopolskiego komendant miasta. W 1932 r. komendant Zwi您ku Towarzystw Powsta鎍闚 Wielkopolskich i urz璠nik Krajowego Ubezpieczenia Ogniowego. Zwi您any ze Stronnictwem Narodowym jako "wybitny cz這nek Legionu Wielkopolskiego". Podczas mi璠zynarodowego Kongresu Eucharystycznego w Poznaniu by organizatorem religijnego widowiska plenerowego "M瘯a Pa雟ka".

Seks polityczny

Tekst "IKC" endecki "Kurier Pozna雟ki" nazwa atakiem na "spo貫cze雟two pozna雟ko-wielkopolskie". Gazeta przyzna豉, 瞠 Piekucki "odgrywa do niedawna pewn rol w organizacjach spo貫cznych", ale "w politycznych organizacjach i w politycznej dzia豉lno軼i 瘸dnej nie odgrywa roli".

"Dziennik Pozna雟ki", zwi您any z sanacj, zarzuci "Kurierowi" zak豉manie i pr鏏 zrzucenia winy "z bark endecji na ca貫 spo貫cze雟two Wielkopolski". Przecie Piekucki by "g堯wnym komendantem Legionu Wielkopolskiego, czysto endeckiej organizacji, stworzonej i kierowanej przez senatora obozu narodowego dr. Czes豉wa Meissnera".

Sensacyjny tygodnik "Tajny Detektyw" opublikowa reporta "Hipokryci". Ok豉dk ozdabia豉 fotografia Piekuckiego w mundurze powsta鎍a wielkopolskiego w towarzystwie wychudzonego dziewcz徠ka. Okrzykni皻o go "Szefem klubu zwyrodnialc闚". "Zdemaskowanie tego 鈍i皻oszka wywo豉這 w pewnych sferach Poznania wielk konsternacj. Ob霩, do kt鏎ego Piekucki by przynale積y, teraz si go na gwa速 wypiera".

W kwietniu, zaraz po zwolnieniu z aresztu, Feliks Piekucki w "Kurierze Pozna雟kim" opublikowa o鈍iadczenie: "W zwi您ku z artyku豉mi cz窷ci prasy pozna雟kiej i pozamiejscowej o rzekomej aferze niemoralnych czyn闚 z nieletnimi oraz w zwi您ku z atakiem na moj osob, niniejszym wyja郾iam, 瞠 aresztowany by貫m niewinnie, b璠帷 ofiar szanta簑. 畝dnych karygodnych czyn闚 z nieletnimi nie mia貫m". Grozi gazetom procesami.

Mi這郾icy fotografii

Proces uczestnik闚 afery erotycznej rozpocz掖 si 11 sierpnia 1932 r. w Poznaniu. "Jako dowody rzeczowe spoczywaj na stole: aparat fotograficzny, liczne fotografie, rysunki oraz grypsy, pisane przez oskar穎nych w wi瞛ieniu" - poda "Dziennik Pozna雟ki". S康 zarz康zi tajno嗆 rozprawy.

Wyrok og這szono 13 sierpnia 1932 r. Piekucki i Andrzejewski zostali uznani "winnymi zbrodni uprawiania czyn闚 nierz康nych z nieletnimi dziewczynkami". Jakie to by造 czyny, tego s康 "ze wzgl璠u na obyczajno嗆 nie m鏬 ujawni". Dostali po p馧tora roku wi瞛ienia. Hirschberg i Pawlicki za "dopuszczenie si czynu nierz康nego w jednym wypadku" otrzymali po 6 miesi璚y wi瞛ienia w zawieszeniu na 5 lat. Za okoliczno嗆 "wysoce 豉godz帷" w przypadku Hirschberga s康 uzna fakt, 瞠 "raz tylko jeden dopu軼i si czynu nierz康nego i to podniecony alkoholem, a gdy dziewczynki po raz drugi przysz造 do niego, odprawi je od drzwi, o鈍iadczaj帷, by zaniecha造 powy窺zego, poniewa s za m這de". Okoliczno軼i 豉godz帷 dla Piekuckiego by豉 "dzia豉lno嗆 na polu spo貫cznym". Str騜yk闚na zosta豉 uniewinniona. Hermanow skazano na rok, Mehringow na cztery miesi帷e, Genslerowa dosta豉 trzy lata. "Nak豉nia豉 dziewcz皻a do nierz康u i wyznacza豉 im schadzki z oskar穎nymi. Tote j spotka豉 najsurowsza kara, gdy gdyby nie jej po鈔ednictwo, mo瞠 do ca貫j afery by nie dosz這" - oceni "Kurier Pozna雟ki".

Uzasadnienie wyroku opublikowa "Dziennik Pozna雟ki". By這 co czyta. "Oskar穎ny Piekucki przyzna si, 瞠 z dwiema dziewczynkami dokonywa zdj耩 fotograficznych nago, zaprzeczy za, jakoby pope軟i na nich czyny nierz康ne. Oskar穎ny Andrzejewski tak瞠 przyzna si do dokonywania zdj耩 nagich dziewczynek, przy czym przy zdj璚iach tych ca這wa je i g豉ska po ciele. Oskar穎ny Hirschberg przyzna si, 瞠 tylko raz by造 u niego dziewczynki w towarzystwie Genslerowej, to samo zezna Pawlicki, twierdz帷, 瞠 by w闚czas w stanie nietrze德ym".

Pikantniejsze szczeg馧y poda造 13-latki. "Dziewczynki zezna造 przed s康em, 瞠 Genslerowa, jako te one same, bywa造 u oskar穎nych, a w szczeg鏊no軼i u Piekuckiego i Andrzejewskiego, przy czym oskar瞠ni dopuszczali si na nich czyn闚 nierz康nych. Poza tym dziewczynki by造 鈍iadkami stosunk闚 p販iowych z oskar穎nymi".

Opublikowanie uzasadnienia wyroku ostatecznie skompromitowa這 m篹czyzn. Przed s康em czeka na nich t逝m. "Ani Piekucki, ani Andrzejewski nie mieli odwagi opu軼i s康u wyj軼iem frontowym, woleli wybra os這n policji i chy趾iem, tylnym wyj軼iem przez podw鏎ze wi瞛ienia 郵edczego wymkn瘭i si na boczn ulic, by tam szybko wsi捷 w oczekuj帷 na nich doro磬 samochodow".